[Mách nhỏ] 4 Bước ủ rác thải hữu cơ vô cùng đơn giản

Như các bạn đã biết, rác thải sinh hoạt là một trong những vấn đề gây nhức nhối nhất hiện nay. Làm sao có thể xử lý rác thải sinh hoạt một cách hiệu quả vừa không gây rối loạn cho cuộc sống mà vẫn đảm bảo bảo vệ môi trường? Một biện pháp đang được khuyến khích hiện nay là tái sử dụng rác thải. Bạn đã biết những nguồn rác thải hữu cơ có thể tái sử dụng chưa? Cùng theo dõi ngay bài viết dưới đây nhé!

 

Phân loại rác sinh hoạt

Để có thể xử lý rác hiệu quả thì việc đầu tiên là phân loại rác sinh hoạt vì mỗi loại rác sẽ phù hợp với các xử lý khác nhau. Rác thải sinh hoạt thường được phân thành 3 loại chính sau:

  • Rác tái chế: là loại rác khó phân hủy nhưng có thể đưa vào tái chế để sử dụng.
    Ví dụ: Các loại vỏ lon nước ngọt, lon bia, hộp giấy, các loại ghế nhựa, thau nhựa, quần áo, vải cũ…
  • Rác vô cơ: là loại rác không thể sử dụng được nữa nhưng cũng không thể tái chế, chỉ có thể đem đi xử lý tại các khu xử lý rác thải tập trung.
    Ví dụ như gạch đá, đồ sành sứ vỡ, ly, cốc, bình thủy tinh không còn sử dụng được…
  • Rác hữu cơ: là loại rác dễ phân hủy và có thể đưa vào tái chế.
    Ví dụ như các loại rau củ quả đã bị hư, hỏng; thức ăn còn thừa hoặc bị ôi thiu; cỏ cây, hoa rụng, …

Rác thải hữu cơ

Rác thải hữu cơ có nguồn gốc từ những hoạt động sinh hoạt hằng ngày của con người. Đó là phần bỏ đi của thực phẩm sau khi lấy đi phần chế biến được thành thức ăn cho con người, phần thực phẩm thừa hoặc đã bị hư hỏng, các loại hoa lá, cây cỏ không được sử dụng, … Nó chiếm tới 50 – 70 % tổng số rác thải nhà bếp.

Lợi ích của việc tái sử dụng rác thải hữu cơ

Có nhiều cách xử lý rác hữu cơ như phương pháp đốt, chôn lấp, ủ sinh học, … Nếu xử lý đúng cách, rác hữu cơ có thể dùng làm thức ăn cho động vật hoặc làm phân bón cho cây trồng. Và việc xử lý rác hữu cơ này có thể hoàn toàn làm được tại nhà. Mặt khác xử lý rác ngay tại nhà còn mang lại nhiều lợi ích:

  • Rác hữu cơ được xử lý sẽ giúp không khí trong nhà trong lành và sạch hơn, không còn những mùi khó chịu do rác để trong nhà quá lâu. Nhờ đó cũng hạn chế rác thải ra môi trường.
  • Cũng không còn tình trạng động vật nuôi bới thùng rác tìm thức ăn, làm rác vương vãi khắp nơi.
  • Các loại ruồi, muỗi và côn trùng cũng giảm đi.
  • Việc dùng rác hữu cơ làm phân bón vừa giúp trồng cây an toàn và đem lại năng suất cao hơn, an toàn cho đất và nguồn nước ngầm, làm cho đất tơi xốp và giữ nước tốt hơn, tăng lượng chất dinh dưỡng trong đất, vừa giúp tiết kiệm chi phí và nước tưới.

Những nguồn rác thải hữu cơ trong nhà bếp có thể tái sử dụng

Nguồn rác hữu cơ sẽ khác nhau ở mỗi gia đình. Và việc lựa chọn loại rác nào còn phụ thuộc vào mục đích sử dụng phân bón. Ví dụ trong vỏ chuối chứa nhiều kali, trong khi cuống rau lại giàu vitamin và xenlulozo, vỏ trứng thì lạ chứa nhiều canxi và chất khoáng, trong hoa quả và thức ăn dư thừa thịt cá có chứa nhiều đạm sinh học…

Hầu hết thì rác thải hữu cơ trong nhà bếp đều có thể tái sử dụng, chỉ trừ một vài trường hợp cần hạn chế như:

  • Thịt, cá, xương hoặc các sản phẩm động vật khác như lông, mỡ da…
  • Chất thải của một số động vật.
  • Dầu mỡ.
  • Sữa và các sản phẩm từ sữa như pho mát, bơ, sữa chua…
  • Các đồ ăn đã nấu chín.
  • Các cành cây mang mầm bệnh, đặc biệt là các bệnh có nguồn gốc từ đất, các loại cỏ dại xâm lấn như cây bụi, cây bạch chỉ, cây bìm bìm…

Đây là các loại sản phẩm có thời gian phân hủy dài, trong quá trình phân hủy gây ra những mùi nồng nặc khó chịu và là nguồn thu hút các loài gặm nhấm, côn trùng gây hại. Khi cho thêm các loại rác này vào ủ sẽ làm kéo dài thời gian phân hủy của cá loại rác thải khác làm mất sự cân bằng trong phân hữu cơ.

Phân bón hữu cơ vi sinh bao gồm 2 loại là phân nâu và phân xanh, tương ứng cung cấp cho cây trồng 2 nguồn dinh dưỡng cần thiết là cacbon và nitơ.

  • Một số nguồn chất hữu cơ nâu như là cành cây, nhành cây cắt nhỏ; phôi bào và mùn cưa; giấy và bìa cứng; rơm rạ, cỏ khô; lá khô, bã trà…
  • Nguồn chất hữu cơ xanh gồm có: lá tươi, cỏ tươi; cuống rau, vỏ quả; hoa quả thừa và các thực vật tươi khác; chất thải của ngựa, gia súc, gia cầm…
  • Ngoài ra còn có một số thành phần khác như vỏ trứng nghiền; vải tự nhiên, 100% len hoặc cotton,…

Cách ủ rác thải hữu cơ

Sử dụng rác để ủ phân thì bạn có thể làm phân xanh hoặc phân trùn.

Đối với phân xanh 

Chọn thùng ủ phân xanh:

  • Tuy không nhất thiết phải sử dụng thùng ủ vì bạn có thể ủ phân xanh bằng cách thu gom rác hữu cơ vào một góc vườn rồi phủ bạt hoặc bìa cứng. Nhưng nếu dùng thùng ủ thì sẽ sạch sẽ và dễ quản lý hơn.
  • Hãy chọn một chiếc thùng đủ to, có thể làm bằng gỗ, nhựa hay xốp tùy theo điều kiện gia đình của bạn. Nếu có thể, nên có hai thùng ủ phân để thay phiên sử dụng phân hữu cơ trong thùng này và bỏ rác vào thùng kia. Các thùng nên được đậy nắp.

Chọn vị trí để ủ:

  • Nên chọn những vị trí phù hợp, dễ dàng tiếp cận, thông thoáng, có ánh sáng mặt trời, nên đặt trực tiếp lên nền đất hoặc cỏ, có độ ẩm thích hợp.

Phân loại rác và chất thải:

  • Phân rác và chất thải thành 2 loại thành phần phân nâu và phân xanh. Chất màu xanh bị phân hủy nhanh hơn và quá trình phân hủy sẽ sinh khí làm cho chất màu nâu được trộn đều. Bổ sung thêm chất thải nâu có thời gian phân hủy chậm sẽ giúp sản phẩm tạo ra tơi xốp.

Trộn phân:

  • Để tạo được phân xanh chất lượng, có kết cấu sần sùi, màu đen và mùi ngọt, phải đảm bảo cân bằng giữa lượng thành phần màu xanh và thành phần màu nâu. Thông thường tỷ lệ giữa phân nâu và phân xanh là 40:1 hoặc 30:1.
  • Tiến hành trộn theo trình tự như sau: một lớp phân nâu khoảng 10cm, đến một lớp phân xanh mỏng rồi lại đến một lớp khoảng 10cm phân nâu và cứ xen kẽ như thế. Trộn đều các thành phần trong thùng ủ, nếu thấy quá khô thì tưới thêm nước, còn nếu quá mềm thì thêm phân nâu để đảm bảo độ ẩm duy trì trong khoảng 40-60%.
  • Thời gian ủ có thể kéo dài từ 6 tuần đến 1 năm. Bạn có thể kiểm tra xem phân đã ủ thành công hay chưa bằng cách quan sát nếu thấy phân chuyển sang màu nâu và tơi xốp là đã hoàn thành. Sau khi ủ phân thành công thì nên để thêm một thời gian cho phân thật ngấu trước khi sử dụng.

Đối với phân trùn

Đây là cách ủ phân sử dụng giun đất để biến chất thải (bao gồm cả các thực phẩm đã nấu chín) thành phân bón có dạng lỏng. Thùng chứa phân ủ thường có nhiều khay và có vòi chiết. Loại thùng này khá đa dạng và có cả kích thước nhỏ phù hợp nếu nhà bạn không có nhiều không gian và chúng có mùi không đáng kể nên bạn có thể đặt ở gần nhà.

Cách ủ phân này như sau: những con giun sẽ nằm trong khay, bên dưới lớp thức ăn và chúng sẽ tiến hành phân hủy những thức ăn này hình thành chất lỏng sẽ được khay dưới thu lại. Sau khoảng 8 tuần từ khi ủ thì phân bón lỏng sẽ được hình thành nhưng tốt nhất là nên đợi đến khi ủ đầy thùng rồi mới lấy phân ra. Loại phân này sẽ phải pha loãng với nước trước khi bón cho cây.

Những loại rác thải có thể bỏ vào thùng ủ gồm tất cả các loại chất thải sinh hoạt, bao gồm túi trà, vỏ trứng, vỏ hoa quả và giấy…

  • Ngoài ra bạn có thể sử dụng thùng ủ rác sinh hoạt Bokashi. Nguyên lý hoạt động của chúng tương tự thùng ủ phân trùn nhưng thay vì sử dụng giun đất thì sẽ nhờ hoạt động của enzyme để phân hủy rác thải. Ưu điểm của Bokashi là sử dụng vi khuẩn có lợi để lên men các chất thải trong thùng kín làm cho chất thải bị phân hủy nhưng không gây thối rữa hay mốc.
  • Bên cạnh cách ủ phân bình thường như trên, nếu bạn muốn rác nhà bếp nhanh hoại mục và không gây mùi hôi thì có thể sử dụng men vi sinh, chế phẩm sinh học. Hiện nay trên thị trường có 2 loại chế phẩm phổ biến là chế phẩm vi sinh EMZEO và chế phẩm EM gốc – EMGRO.

Những lưu ý khi ủ rác hữu cơ

  • Không sử dụng các rác thải như phân người và phân động vật chưa qua xử lý cũng như xương hoặc các động vật chết vì đây có thể là những nguồn lây bệnh.
  • Không cắt nhỏ phân trong quá trình ủ vì có thể làm ảnh hưởng đến quá trình phân giải các chất.
  • Có thể kiểm tra nhiệt độ trong thùng ủ bằng cách dùng một cành cây tươi cắm vào khối phân để khoảng 5-6 ngày, lấy ra nếu cành cây nóng mạnh là đạt yêu cầu.
  • Không nên nén chặt rác xuống vì khi làm như vậy sẽ kéo dài thời gian phân hủy làm thời gian ủ lâu hơn.
  • Không nên sử dụng phân bón khi nhiệt độ của chúng còn cao vì như thế chứng tỏ quá trình phân giải vẫn chưa kết thúc.

Trên đây đã cung cấp một số thông tin và cách xử lý rác hữu cơ. Hy vọng bạn có thể thực hiện thành công và thu được nhiều lợi ích từ việc tái sử dụng rác nhà bếp. Hãy cùng chia sẻ với nhiều người để biện pháp này được lan tỏa và nhiều người thực hiện góp phần giúp môi trường của chúng ta thêm xanh, sạch, đẹp nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.